Ο νυχτερινός ουρανός στο
τέλος του Φεβρουαρίου θα προσφέρει ένα από τα πιο εντυπωσιακά
αστρονομικά φαινόμενα των τελευταίων ετών. Λίγο μετά τη δύση του Ήλιου,
έξι πλανήτες του
Ηλιακού Συστήματος θα εμφανιστούν συγκεντρωμένοι στην ίδια περιοχή του
ουρανού, σε ένα σπάνιο θέαμα που είναι γνωστό με τον ανεπίσημο όρο
«παρέλαση πλανητών».
Το κορυφαίο σημείο του
φαινομένου αναμένεται το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου 2026, όταν ο Ερμής, η
Αφροδίτη, ο Δίας, ο Κρόνος, ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας θα μοιραστούν
τον απογευματινό και πρώιμο βραδινό ουρανό. Τέσσερις από αυτούς θα είναι
ορατοί με γυμνό μάτι από πολλές περιοχές του κόσμου, ενώ οι δύο πιο
αμυδροί θα απαιτήσουν κιάλια ή τηλεσκόπιο.
Οι Χαιρετισμοί της Παναγίας τους λέμε προς τιμή στην Υπεραγία Θεοτόκο
όπου μπορούμε να τους διαβάζουμε οποιαδήποτε ώρα της ημέρας επιθυμούμε
και ειδικά πριν τον νυκτερινό μας ύπνο.
Η προσευχή Χαιρετισμοί προς την Παναγία πρέπει να λέγονται κάθε μέρα διότι με αυτή την προσευχή σώζουμε τους ίδιους και την ψυχή μας.
Οι Χαιρετισμοί ψάλθηκαν πρώτη φορά το το 626 μ.χ. από τους κατοίκους
της Κωνσταντινούπολης με επικεφαλής τον Πατριάρχη Σέργιο, στο Ναό της
Παναγίας των Βλαχερνών, όταν οι Άβαροι είχαν πολιορκήσει την
Κωνσταντινούπολη, ενώ ο αυτοκράτορας Ηράκλειος, με όλο το στρατό του,
πολεμούσε στην Περσία. Η Πόλη κινδύνευε να πέσει στα χέρια των εχθρών,
αλλά τελικά σώθηκε, με την θαρραλέα αντεπίθεση του λαού κατά των
πολιορκητών, που έγινε ύστερα από την λιτανεία της εικόνας της Παναγίας,
γύρω από τα τείχη.
Από τότε, καθιερώθηκε ο Ακάθιστος ύμνος στην Εκκλησία μας και
ψελνόταν πάντα σε παρόμοια περιστατικά, έπειτα, δηλαδή, από νικηφόρα
αντίσταση του στρατού και του λαού στις επιθέσεις των επιδρομέων.
Οι Χαιρετισμοί της Παναγίας όπως λέγεται αλλιώς ο Ακάθιστος Ύμνος,
είναι ποίημα 24 στροφών, που λέγονται “οίκοι”. Κάθε “οίκος” αρχίζει στη
σειρά από ένα γράμμα του αλφαβήτου από το Α ως το Ω και τελειώνει πάλι
στη σειρά με τη λέξη “Χαίρε, Νύμφη ανύμφευτε” ο ένας και “Ἀλληλούια” ο
άλλος. Το ποίημα όλο χωρίζεται σε 4 ίσα μέρη, τις “στάσεις”, που καθεμιά
έχει 6 στροφές (οίκους).
Ο Ακάθιστος Ύμνος ψέλνεται τη Μεγάλη Σαρακοστή.
Το βράδυ κάθε Παρασκευής, τις 4 πρώτες βδομάδες, ψέλνεται από μια
“στάση” του ύμνου στη σειρά και την Παρασκευή της 5ης βδομάδας,
ολόκληρος.
Γαιοκτήμονας
είναι το πρόσωπο που κατέχει και διαθέτει στην ιδιοκτησία του μεγάλες
εκτάσεις γης, όπως κτήματα ή χωράφια, και συνήθως ζει από
την εκμετάλλευσή τους. Είναι συνώνυμο με τον μεγαλοκτηματία ή τσιφλικά και αποτελεί το αντίθετο του ακτήμονα, ο οποίος δεν έχει δική του γη.
Η
γεώτρηση είναι η διαδικασία διάνοιξης μιας στενής, βαθιάς οπής (τρύπας)
στο έδαφος, είτε κάθετα είτε οριζόντια, με σκοπό την έρευνα ή την
εκμετάλλευση των πόρων του υπεδάφους.Χρησιμοποιείται κυρίως για
την άντληση νερού (υδρογεώτρηση) για άρδευση/ύδρευση, τη γεωθερμία, την
εξόρυξη πετρελαίου/αερίου ή γεωτεχνικές έρευνες.
),
προερχόμενη από τις λέξεις «γη» + «μήλο». Η ονομασία αυτή αποτελεί
μεταφορά του γαλλικού «pomme de terre» (μήλο της γης) και αναφέρεται
στον εδώδιμο κόνδυλο που αναπτύσσεται μέσα στο χώμα.
Ο όρος
γηγενής (αρσενικό/θηλυκό) αναφέρεται σε πρόσωπο, πληθυσμό, φυτό ή ζώο που έχει γεννηθεί και ζει στον τόπο της καταγωγής του, γνωστός και ως «ντόπιος», «ιθαγενής» ή «αυτόχθονας». Ουσιαστικά, περιγράφει τον κάτοικο που κατάγεται από τη συγκεκριμένη γη.
απόγειο
(αστρονομία) το σημείο της ελλειπτικής τροχιάς ενός ουράνιου σώματος ή τεχνητού δορυφόρου όπου η απόσταση από τη Γη είναι η μέγιστη.
Ο γαιάνθρακας ή κάρβουνο (αγγλικά: coal) είναι κατηγορία στερεών καυσίμων
τα οποία προέρχονται από εξόρυξη σε αντιδιαστολή με τα κοινά κάρβουνα ή
ξυλοκάρβουνα. Απαντάται σε όλες τις περιοχές της Γης σε διάφορες
μορφές.
Ο όρος γεώδης (επίθετο) σημαίνει αυτός που αποτελείται από γη ή χώμα, που προέρχεται από το έδαφος, ή έχει την υφή/χρώμα του χώματος
Ο
γαιότοιχος (αρσενικό) είναι μια λέξη που αποτελείται από τα συνθετικά γαία (γη/χώμα) + τοίχος.
Σημαίνει έναν τοίχο που είναι κατασκευασμένος από χώμα ή χωμάτινα υλικά
(π.χ. πλινθόκτιστος ή τοίχος από τσατμά). Πρόκειται για όρο που
αναφέρεται σε αρχαία ή παραδοσιακή δόμηση.
Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας ως σταυροδρόμι Ευρώπης Ασίας και Αφρικής λειτούργησε ευεργετικά για τους Έλληνες επιτρέποντας την ανάπτυξη της ναυτιλίαςτου εμπορίου και της πολιτισμικής ανταλλαγής.
Στρατηγικό Σταυροδρόμι:
Η Ελλάδα βρίσκεται στο κέντρο τριών ηπείρωνκαθιστώντας την ιδανική
γέφυρα για εμπορικές και πολιτισμικές ανταλλαγέςενισχύοντας την επιρροή
της.
Ναυτική Ανάπτυξη:
Με μεγάλη ακτογραμμή και πλήθος νησιώνοι Έλληνες στράφηκαν στη
θάλασσααναπτύσσοντας την ναυτιλία και το εμπόριο σε όλη τη Μεσόγειο.
Πολιτισμική Διάχυση:
Η θέση της επέτρεψε την αλληλεπίδραση με αρχαίους πολιτισμούς της
Ανατολής (ΑίγυπτοςΦοινίκη) και αργότερα τη διάδοση του ελληνικού
πνεύματος στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.
Γεωπολιτική Σημασία:
Η εγγύτητα με σημαντικές θαλάσσιες και χερσαίες οδούς κατέστησε τον
ελλαδικό χώρο κέντρο βάρουςόπως κατά την περίοδο της Βυζαντινής
Αυτοκρατορίας.
Ως
γραπτό μνημείο
ορίζεται κάθε ιστορικό λογοτεχνικό ή θρησκευτικό κείμενο βιβλίο ή έγγραφο
που διασώζεται από το παρελθόν και αποτελεί πηγή πληροφοριών για τη
ζωή τον πολιτισμό τη γλώσσα και τις παραδόσεις μιας εποχής.
Λογοτεχνικά/Ποιητικά έργα: Έπη ποιήματα θεατρικά έργα (π.χ. αρχαίες τραγωδίες).
Θρησκευτικά κείμενα: Ύμνοι ιερά βιβλία.
Λαογραφικά στοιχεία: Κείμενα της παράδοσης, διηγήσεις τραγούδι
Η κατανομή του πληθυσμού διαμορφώνεται κυρίως από φυσικούς παράγοντες (κλίμα μορφολογία εδάφους νερό) και οικονομικούς/ανθρωπογενείς παράγοντες
(εργασία υποδομές αστικοποίηση). Πεδινές παραθαλάσσιες περιοχές με εύκρατο
κλίμα είναι πυκνοκατοικημένες ενώ ορεινές και ψυχρές περιοχές
παρουσιάζουν αραιή πυκνότητα
Ο Μάρτης σηματοδοτεί το ξεκίνημα της άνοιξης. Τα βαριά
σύννεφα του χειμώνα υποχωρούν, το φως δυναμώνει και οι πρώτες ζεστές
ακτίνες του ήλιου κάνουν την εμφάνισή τους. Ωστόσο, στα παλαιότερα
χρόνια — και ιδιαίτερα στις βαλκανικές χώρες — ο Μάρτης θεωρούνταν ύπουλος μήνας.
Μαζί με τη ζέστη επέστρεφαν τα αποδημητικά πουλιά, φέρνοντας μαζί τους
ασθένειες και αβεβαιότητα. Έτσι γεννήθηκε η ανάγκη για ένα προστατευτικό φυλαχτό. Σύμφωνα με τις αντιλήψεις της αρχαιότητας, ο συνδυασμός κόκκινου και λευκού χρώματος είχε αποτρεπτική δύναμη απέναντι στο κακό.
Οι αρχαίοι Έλληνες συνήθιζαν να δένουν κόκκινες κλωστές
στο δεξί χέρι και πόδι κατά τη διάρκεια των Ελευσίνιων Μυστηρίων,
πιστεύοντας ότι έτσι προστατεύονταν από την αρνητική ενέργεια.
Το μαρτάκι ως φυλαχτό της άνοιξης
Από αυτή την αντίληψη γεννήθηκε το έθιμο με τα βραχιόλια μαρτάκια: το ερυθρόλευκο βραχιολάκι φοριέται την πρώτη ημέρα του Μαρτίου, κυρίως από τα παιδιά, για να τα προστατεύσει από τον δυνατό ήλιο της άνοιξης — να «μην καούν».
Η παράδοση αυτή απλώθηκε σε ολόκληρα τα Βαλκάνια. Στη Βουλγαρία συναντάμε τις γνωστές Μαρτενίτσες, μικρά ερυθρόλευκα στολίδια που φοριούνται στο πέτο. Στη Ρουμανία, τα Μαρτισόρ συμβολίζουν την αγάπη και την αγνότητα, με κόκκινη και λευκή κλωστή αντίστοιχα.
Το έθιμο ολοκληρώνεται παραδοσιακά στις 31 Μαρτίου,
όταν τα παιδιά βγάζουν το μαρτάκι και το αφήνουν στις τριανταφυλλιές,
ώστε να το πάρουν τα χελιδόνια για να χτίσουν τις φωλιές τους — μια
εικόνα γεμάτη ποίηση και ελπίδα.
Το μαρτάκι σήμερα
Την πρώτη ημέρα του Μαρτίου, μην ξεχάσετε να φορέσετε το μαρτάκι σας, για να σας συνοδεύσει με καλοτυχία την άνοιξη και να σας προστατεύσει από τα «ύπουλα δόντια» του ήλιου.
Η λαϊκή φαντασία έδωσε στο Μάρτιο ένα σωρό παρατσούκλια, όπως Ανοιξιάτης (γιατί είναι ο πρώτος μήνας της Άνοιξης), Γδάρτης, ΠαλουκοκάφτηςΚλαψομάρτης, Πεντάγνωμος (για το ευμετάβλητο του καιρού), Βαγγελιώτης (λόγω της γιορτής του Ευαγγελισμού), Φυτευτής, και άλλα δηλωτικά της φυσιογνωμίας του, που έχουν σχέση με ιδιότητες ή πράξεις που του αποδίδονται.
Τα
πιο πολλά από αυτά βρίσκονται μέσα στις παραδόσεις και τις παροιμίες
που έπλασε ο λαός για να εξηγήσει τις απότομες μεταβολές του καιρού ή
τις βαρυχειμωνιές που παρατηρούνται μέσα στο Μάρτη και που πάντα είναι
επικίνδυνες για τη γεωργία και την κτηνοτροφία.
«Μάρτης γδάρτης και κακός παλουκοκάφτης, τα παλιά παλούκια καίει, τα καινούργια ξεριζώνει».
στην οποία και χρωστάει τα παρατσούκλια γδάρτης και παλουκοκάφτης.
Για τις μεγάλες του παγωνιές λένε: «Τον Μάρτη χιόνι βούτυρο, μα σαν παγώσει μάρμαρο». ενώ για την αντιμετώπιση του κρύου άλλες παροιμίες συμβουλεύουν:
«Φύλλα ξύλα για το Μάρτη να μην κάψεις τα παλούκια».
«Το Μάρτη φύλα άχερα μη χάσεις το ζευγάρι».
«Τσοπάνη μου την κάπα σου το Μάρτη φύλαγε την».
«Ο Αύγουστος για τα πανιά κι ο Μάρτης για τα ξύλα».
«Στον ουρανό σε γύρευα, στη γη σε βρήκα» είναι μια γνωστή ελληνική
παροιμιώδης φράση. Χρησιμοποιείται για να περιγράψει την περίπτωση που
κάποιος αναζητά κάτι ή κάποιον επίμονα σε πολύ μακρινά, δύσκολα ή
εξιδανικευμένα μέρη, ενώ τελικά βρίσκεται πολύ κοντά, σε απρόσμενο ή
απλό μέρος.
Η φράση
«κινώ γη και ουρανό» σημαίνει ότι κάποιος καταβάλλει υπεράνθρωπες
προσπάθειες, χρησιμοποιώντας κάθε δυνατό μέσο και τρόπο, για να επιτύχει
έναν σκοπό, να λύσει ένα πρόβλημα ή να βρει κάτι/κάποιον.
Η
φράση
«να ανοίξει η γη να με καταπιεί» σημαίνει ότι κάποιος νιώθει ακραία ντροπή, αμηχανία ή συστολή
σε μια κατάσταση και επιθυμεί να εξαφανιστεί αμέσως, ώστε να μην τον
βλέπει κανείς. Χρησιμοποιείται για να περιγράψει την έντονη επιθυμία να
κρυφτεί κάποιος από το περιβάλλον του λόγω μιας δυσάρεστης ή
εξευτελιστικής στιγμής
Η φράση
«χάνομαι από το πρόσωπο της γης»
(ή από προσώπου γης) είναι μια ελληνική ιδιωματική έκφραση που σημαίνει
ότι κάποιος ή κάτι εξαφανίζεται εντελώς, πεθαίνει, καταστρέφεται ή
γίνεται άφαντος, χωρίς να αφήσει ίχνη. Υποδηλώνει την ολοκληρωτική
εξάλειψη ή την απόλυτη εξαφάνιση από τον κόσμο.
Η φράση
«δίνω γη και ύδωρ» σημαίνει την άνευ όρων υποταγή
σε έναν εχθρό ή ισχυρότερο αντίπαλο, παραδίδοντας ολοκληρωτικά τον
έλεγχο της γης, των αγαθών και της ζωής. Συμβολίζει την πλήρη παράδοση,
την υποτέλεια και την αποδοχή της κυριαρχίας του άλλου
Η φράση «
καμένη γη» αναφέρεται κυριολεκτικά σε μια περιοχή που έχει καταστραφεί ολοσχερώς από φωτιά ή πόλεμο.
Μεταφορικά, χρησιμοποιείται συχνά στην πολιτική και την οικονομία (π.χ.
«παραλάβαμε καμένη γη») για να περιγράψει μια κατάσταση απόλυτης
οικονομικής καταστροφής, άδεια ταμεία ή πλήρη έλλειψη υποδομών από την
προηγούμενη διοίκηση.
Η εξέλιξη των ρομπότ: Από μηχανές… ενεργοί πολίτες;
Τα ρομπότ θα «κλέψουν» 800 εκατομμύρια θέσεις εργασίας μέχρι το 2030
Αφήγηση είναι η τέχνη του χρόνου,
δηλαδή η εξιστόρηση με μια ορισμένη σειρά πράξεων και συμβάντων που
διαπράττονται από τους ήρωες μιας ιστορίας. Ένα αφήγημα μπορεί να
αναφέρεται σε πραγματικά ή φανταστικά γεγονότα. Όταν η αφήγηση αναφέρεται σε φανταστικά γεγονότα (π.χ. μύθος, παραμύθι, θρύλος) παρατηρούμαι ότι:
Ο χώρος όπου συμβαίνουν τα γεγονότα είναι φανταστικός (π.χ. Λιλιπούπολη) ή αναφέρεται αόριστα (π.χ. Σε μια μακρινή χώρα...)
Ο χρόνος πολλές φορές είναι απροσδιόριστος (π.χ. τα παλιά χρόνια, κάποτε)
Οι ήρωες είναι φανταστικά πρόσωπα ή ζώα, φυτά, αντικείμενα που προσωποποιούνται.
Ακολουθούν οι βασικοί λόγοι για τους οποίους η Παρασκευή και 13 θεωρείται γρουσούζικη:
Θρησκευτικοί Λόγοι (Χριστιανισμός):
Στον Μυστικό Δείπνο, οι παρευρισκόμενοι ήταν 13 (ο Ιησούς και οι 12
μαθητές), με τον Ιούδα, που πρόδωσε τον Χριστό, να θεωρείται ο 13ος.
Επίσης, η Σταύρωση του Χριστού έγινε Μεγάλη Παρασκευή.
Ιστορικοί Λόγοι (Ναΐτες Ιππότες):
Την Παρασκευή 13 Οκτωβρίου 1307, ξεκίνησαν οι μαζικές συλλήψεις των
Ναϊτών Ιπποτών από τον βασιλιά Φίλιππο Δ' της Γαλλίας, οδηγώντας στην
εξολόθρευσή τους.
Ο Αριθμός 13:
Θεωρείται ότι σπάει την αρμονία του 12 (12 Θεοί του Ολύμπου, 12 άθλοι
του Ηρακλή, 12 φυλές του Ισραήλ, 12 μήνες/ζώδια). Το 13 αντιπροσωπεύει
το άγνωστο και την ανατροπή.
Παρασκευοδεκατριαφοβία:
Ο επιστημονικός όρος για τον φόβο της Παρασκευής 13 είναι
«παρασκευοδεκατριαφοβία» (paraskevidekatriaphobia), μια λέξη που
προέρχεται από τα ελληνικά.
Η κακή φήμη της ημέρας συνδεδεμένη ανά την υφήλιο
Στην
Αμερική και την Αγγλία, συνήθως κάθε Παρασκευή κρεμούσαν τους
θανατοποινίτες – με αποτέλεσμα να αποκαλείται συχνά η Παρασκευή και ως
Ημέρα του Κρεμασμένου– γεγονός που έκανε πολλούς κλέφτες να θεωρήσουν
γρουσούζικες τις Παρασκευές.
Στην Ουγγαρία πίστευαν πως το παιδί
που θα γεννηθεί Παρασκευή, το βαραίνει μια κατάρα η οποία μπορεί να
φύγει από πάνω του αν και εφόσον ρίξει λίγο από το αίμα του σε ένα
κομμάτι ύφασμα από τα ρούχα του και έπειτα το κάψει, καίγοντας μαζί
οτιδήποτε κακό μεταφέρει η μέρα της γέννησης του.
Αν και δεν
υπάρχουν γραπτές εξηγήσεις, η συγκεκριμένη πρακτική μοιάζει να ξεπηδάει
από το Κυνήγι Μαγισσών, το οποίο συντελέστηκε από την Καθολική Εκκλησία
κατά την περίοδο 1480-1700 στη κεντρική Ευρώπη.Ο
συγγραφέας Νταν Μπράουν στο βιβλίο του Ο Κώδικας Ντα Βίντσι, συνδέει
τους Ναΐτες και με την λαϊκή δοξασία που θέλει την Παρασκευή και 13
καταραμένη ημέρα. Η αλήθεια είναι πως τα ιστορικά γεγονότα επιβεβαιώνουν
την συγκεκριμένη εκτίμηση.
Από την εποχή του Χριστού
Η
προέλευση της φοβίας για τον αριθμό 13, μπορεί να τοποθετηθεί και πολύ
πιο πίσω στο χρονικό πλαίσιο. Συγκεκριμένα, ορισμένοι θεωρούν ότι ο
Ιούδας Ισκαριώτης έκατσε στην 13η θέση στο τραπέζι του τελευταίου
δείπνου.
Μαζί με τον Ιησού, υπήρχαν 12 μαθητές σε αυτό το γεύμα.
Ακόμα και αν δεν υπάρχει άμεση σύνδεση ότι ο Ιούδας έκατσε στη 13η θέση,
ο αριθμός των επισκεπτών στο Μυστικό Δείπνο και η σημασία που είχε η
θρησκεία στη ζωή των ανθρώπων, ήταν αρκετά για να εδραιωθεί η ιδέα του
13 ως άτυχος αριθμός σε δυτικούς πολιτισμούς.
Ταινίες θρίλερ
Ήταν
Μάιος του 1980 όταν στις ΗΠΑ κυκλοφόρησε η ταινία τρόμου Παρασκευή και
13. Παρά το γεγονός ότι η ταινία έλαβε αρνητικές κριτικές από τους
κριτικούς κινηματογράφου, απέφερε πάνω από 39.700.000 δολάρια στο box
office στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με την υπόθεση ο Τζέισον Βόρχις,
ο νεαρός γιος της μαγείρισσας της κατασκήνωσης, ο οποίος πνίγηκε αλλά
ξαναγεννήθηκε ως δολοφόνος, είναι ο πρωταγωνιστής και κερδίζει μια θέση
δίπλα στον άλλο εμβληματικό χαρακτήρα ταινιών τρόμου, τον Φρέντυ
Κρούγκερ.
Η ταινία δημιούργησε νέο κύμα φοβίας, αλλά και
λατρείας ταυτόχρονα, για κάθε είδους δεισιδαιμονίες και φοβίες κατά την
Παρασκευή και 13. To δεύτερο μέρος της ταινίας, ένα χρόνο αργότερα,
θεωρήθηκε από την Ένωση Κινηματογράφου της Αμερικής, ως ακατάλληλο για
κάτω των 17 λόγω της «συσσωρευτικής βίας».
Τι υποστηρίζουν Βρετανοί επιστήμονες
Όλες
αυτές οι δεισιδαιμονίες είχαν ως αποτέλεσμα Βρετανοί επιστήμονες να
πραγματοποιήσουν έρευνα με τίτλο: «Πόσο κακή για την υγεία σου, είναι η
Παρασκευή και 13;».
Η έρευνα δημοσιεύθηκε το 1993 στο επιστημονικό
περιοδικό Medical Journal και είχε ως στόχο ν′ αποτυπώσει τη σχέση
μεταξύ της υγείας, της συμπεριφοράς και της δεισιδαιμονίας σχετικά με
την Παρασκευή και 13 στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι ερευνητές συνέκριναν τα
ποσοστά των ατυχημάτων με αυτοκίνητο σε δύο διαφορετικές ημέρες –
Παρασκευή 6 του μηνός και Παρασκευή και 13 – σε μία περίοδο μερικών
χρόνων. Η διαπίστωση των επιστημόνων ήταν πως την ημέρα εκείνη,
μειώνονταν ο αριθμός των ατόμων, που επέλεγαν το αυτοκίνητο για τις
μετακινήσεις τους, ωστόσο, ο αριθμός των εισαγωγών στα νοσοκομεία
εξαιτίας αυτοκινητιστικών δυστυχημάτων, ήταν σαφώς μεγαλύτερος.
Συμπέρασμα
της επιστημονικής ομάδας ήταν: «Η Παρασκευή και 13 είναι μία άτυχη μέρα
για ορισμένους. Ο κίνδυνος εισαγωγής στο νοσοκομείο ως αποτέλεσμα
αυτοκινητιστικού δυστυχήματος μπορεί να είναι αυξημένος έως και 52%.
Συνιστούμε να μείνετε στο σπίτι».
Γαϊτανάκι είναι ένα παραδοσιακό αποκριάτικο έθιμο που συμβολίζει τον αέναο κύκλο της ζωής, την εναλλαγή των εποχών (χειμώνας-άνοιξη) και την ομόνοια, με τις χρωματιστές κορδέλες γύρω από το κοντάρι να αντιπροσωπεύουν το πλέξιμο των εμπειριών και των συναισθημάτων. Φέρει ρίζες από τη Μικρά Ασία, συμβολίζοντας τη σύνδεση ανθρώπων και φύσης.
Κύριοι Συμβολισμοί:
Ο Κύκλος της Ζωής και των Εποχών: Αντιπροσωπεύει τη μετάβαση από το θάνατο στη ζωή και από το χειμώνα στην άνοιξη, θυμίζοντας αρχαίες γιορτές γονιμότητας.
Ομόνοια και Συναδέλφωση:
Οι χορευτές, κρατώντας τις κορδέλες, πλέκουν και ξεπλέκουν,
συμβολίζοντας τη συνεργασία, την αγάπη και την ένωση της κοινότητας.
Αέναη Εναλλαγή: Συμβολίζει τις συνεχείς εναλλαγές συναισθημάτων (λύπη-χαρά) και εμπειριών.
Ετυμολογία & Προέλευση: Προέρχεται από το μεσαιωνικό «γαϊτάνιν» (κορδέλα) και ήρθε στην Ελλάδα κυρίως από πρόσφυγες του Πόντου και της Μικράς Ασίας.
Το
έθιμο διατηρείται αυτούσιο, με τις κορδέλες να τυλίγονται γύρω από ένα
κεντρικό κοντάρι, συνήθως με τη συνοδεία μουσικής, προσφέροντας θέαμα
κέφι και χορό.
ΧΑΣΚΑ
Το
έθιμο της «Χάσκας» (ή «χάσκας») είναι ένα παραδοσιακό αποκριάτικο
έθιμο, κυρίως της Μακεδονίας και της Θράκης, που αναβιώνει την Κυριακή
της Τυρινής. Ένα βρασμένο αυγό (ή λευκός χαλβάς) δένεται με κλωστή σε
έναν πλάστη και ο μεγαλύτερος της οικογένειας τον κουνάει πάνω από τα
κεφάλια των υπολοίπων, οι οποίοι προσπαθούν με τα χέρια δεμένα πίσω,
μόνο με το στόμα, να «πιάσουν» (να χασκώσουν) το αυγό. Συμβολίζει το
«κλείσιμο» του στόματος για τη νηστεία της Σαρακοστής
.
Βασικά Στοιχεία του Εθίμου:
Πότε γίνεται: Την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς (Κυριακή της Τυρινής), πριν από την Καθαρά Δευτέρα.
Συμβολισμός:
Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, «με αυγό κλείνει το στόμα το βράδυ της αποκριάς, με αυγό ανοίγει την Ανάσταση»
.
Διαδικασία:
Ο πατριάρχης της οικογένειας κουνάει το αυγό σαν εκκρεμές πάνω από τους
συμμετέχοντες, οι οποίοι προσπαθούν να το δαγκώσουν χωρίς να
χρησιμοποιήσουν τα χέρια τους, προκαλώντας γέλιο και διασκέδαση.
Συγχώρεση:
Σε πολλές περιοχές, το έθιμο συνοδεύεται από τη διαδικασία της
συγχώρεσης, όπου οι νεότεροι ζητούν συγνώμη από τους μεγαλύτερους, ώστε
να ξεκινήσει η νηστεία με καθαρή ψυχή.
Το
έθιμο αυτό αποτελεί μια ευκαιρία για οικογενειακή σύναξη και παιχνίδι,
αναδεικνύοντας τις παραδόσεις που συνδέουν την Αποκριά με τη Σαρακοστή.
Στις
14 Φεβρουαρίου, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη των Ιερομάρτυρα και Επισκόπου
Βαλεντίνου, ενώ η ημέρα έχει καθιερωθεί παγκοσμίως ως η «Γιορτή των
Ερωτευμένων»
Η ιστορία για την γιορτή των ερωτευμένων έχει τις ρίζες της στα χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας:
Το διάστημα 13 με 15 Φεβρουαρίου οι πιστοί γιόρταζαν τα Λουπερκάλια
προς τιμή του θεού Φαύνου (του Πάνα των Ελλήνων). Οι Ρωμαίοι θυσίαζαν
κατσίκια και σκυλιά, ενώ νεαρά αγόρια χτυπούσαν με λωρίδες από δέρμα
κατσίκας τις νεαρές κοπέλες για να τους μεταδώσουν τη γονιμότητα. Μία
ανάλογη γιορτή υπήρχε και στην Αρχαία Αθήνα τον μήνα Γαμηλιώνα
(αντιστοιχούσε στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου και το πρώτο του
Φεβρουαρίου), τα Θεογάμια, προς τιμή του Δία και της Ήρας.
Η γιορτή καταργήθηκε από την Εκκλησία τον 5ο αιώνα μ.Χ., ως ειδωλολατρική.
Στη θέση της (14 Φεβρουαρίου) μπήκε ο εορτασμός της μνήμης του Αγίου
Βαλεντίνου, μάρτυρα της χριστιανικής πίστης από τη Ρώμη, με απόφαση του
Πάπα Γελάσιου. Ο Βαλεντίνος, σύμφωνα με τον θρύλο, υπήρξε ιερωμένος του
3ου αιώνα, ο οποίος σε πείσμα των αυτοκρατορικών διαταγών δεχόταν να παντρέψει νεαρούς στην ηλικία ερωτευμένους, γλιτώνοντας με αυτό τον τρόπο τους άρρενες από τη στρατιωτική θητεία.
Με άλλα λόγια, επρόκειτο για πραγματικό προστάτη των ερωτευμένων και των αντιρρησιών συνείδησης,
θα λέγαμε σήμερα! Ένας άλλος θρύλος λέει ότι όσο καιρό ο Βαλεντίνος
ήταν μέσα στη φυλακή, αρνούμενος να αποκηρύξει την πίστη του, ερωτεύτηκε
την τυφλή κόρη του δεσμοφύλακά του, στην οποία μάλιστα έστειλε κι ένα
γράμμα με την υπογραφή: «Με αγάπη από τον Βαλεντίνο σου».
Το 2000 ο μακαριστός Aρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, στην προσπάθειά του να
φέρει πιο κοντά τη νεολαία στην Εκκλησία, πρότεινε να εορτάζεται η
γιορτή των ερωτευμένων στις 13 Φεβρουαρίου, ημέρα που η Ορθοδοξία τιμά
τη μνήμη των Αποστόλων Ακύλα και Πρίσκιλλας, ενός ενάρετου ζευγαριού
Ιουδαίων σκηνοποιών, που ζούσε στην Κόρινθο και ασπάστηκε τον
Χριστιανισμό.
Παιδική Χορωδία Σπύρου Λάμπρου - Όπου Υπάρχει Αγάπη
Άνοιξ' την καρδιά σου, εγώ είμαι εδώ.
Στα προβλήματά σου για να σου σταθώ, στη νυχτιά , στο σκοτάδι,
θα 'μαι φως και σημάδι, θα΄ρθω να σε βρω,
να σου πω μη φοβάσαι,
πια μονάχος δε θα ΄σαι, σ' αγαπώ!
Όλοι μαζί εμείς θα φτιάξουμε,
έναν κόσμο απ’ αγάπη κι ελπίδα,
με χρώματα ουράνια θα βάψουμε
η ζωή μας, ν’ αλλάξει σελίδα.
Χέρια σφιχτά θα ενώσουμε
οι καρδιές θα κερδίσουν τη μάχη,
μ' ένα φιλί θ’ ανταμώσουμε
μοναχά όπου υπάρχει αγάπη.
Δως μου τα όνειρά σου ξέρω να σου πω ,πως θα τα πετύχεις μ’ ένα μυστικό, φτάνει εσύ να πιστεύεις,
πάντα να γυρεύεις μέσα στην ψυχή, της αγάπης το θαύμα,
ξεπερνά κάθε τραύμα και πληγή.
Όλοι μαζί εμείς θα φτιάξουμε,
έναν κόσμο απ’ αγάπη κι ελπίδα,
με χρώματα ουράνια
θα βάψουμε η ζωή μας ν’ αλλάξει σελίδα.
Χέρια σφιχτά θα ενώσουμε
οι καρδιές θα κερδίσουν τη μάχη,
μ' ένα φιλί θ’ ανταμώσουμε
μοναχά όπου υπάρχει αγάπη.
